ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΠΑΠΛΩΜΑΤΑ : Η πρόσφατη πείρα και ο ρόλος των στελεχών εκπαίδευσης

Αφορμή
για το παρακάτω άρθρο στάθηκε το εξής περιστατικό: Σε σεμινάριο
Διευθυντών Σχολικών Μονάδων για την «αξιολόγηση», στο Περιστέρι, παρά το
γεγονός ότι στο χώρο βρέθηκε αντιπροσωπεία του ΔΣ του Συλλόγου και
κάλεσε τους διευθυντές να μην πάρουν μέρος, η πλειοψηφία τους μπήκε
συνειδητά να παρακολουθήσει το σεμινάριο. Σημειώνουμε επίσης ότι η ΔΟΕ
και οι Σύλλογοι Δασκάλων καλούν τους διευθυντές να μη συμμετέχουν σε
διαδικασίες «αξιολόγησης», να αξιοποιούν την απεργία – αποχή που έχει
ψηφίσει η ΑΔΕΔΥ γι’ αυτές τις περιπτώσεις.
Στις σημερινές συνθήκες, λοιπόν, επιβάλλεται να μας απασχολήσει ιδιαίτερα ο ρόλος των στελεχών εκπαίδευσης στο «νέο σχολείο».
Η
κυβέρνηση, όλο το προηγούμενο διάστημα, δούλεψε με σταθερότητα πάνω
στις κατευθύνσεις των ιμπεριαλιστικών οργανισμών για το νέο
αναβαθμισμένο ρόλο των στελεχών εκπαίδευσης στο πλαίσιο λειτουργίας του
«νέου σχολείου».
Ενδεικτικά θυμίζουμε:
Α) Λέει ο ΟΟΣΑ στο
δεύτερο παγκόσμιο φόρουμ του για την εκπαίδευση: «Η αποτελεσματική
ηγεσία σε αυτόνομα σχολεία παρέχει καλύτερες ευκαιρίες για ποιοτική
μάθηση για όλους, συμπεριλαμβανομένης της αναμέτρησης με την πρόκληση
της διαφοροποίησης».
Β) Στο ίδιο μήκος κύματος και η Ευρωπαϊκή
Ενωση όπου σε φόρουμ με τίτλο «Εκπαίδευση και Επιχειρήσεις» (2010)
υποστηρίζει τα εξής: «Η συνεργασία σχολείων με επιχειρήσεις πέρα από
οφέλη έχει και απαιτήσεις για τα σχολεία. Απαιτεί σχολική ηγεσία με
όραμα που θα τοποθετεί το σχολείο στην καρδιά μιας ευρείας μαθησιακής
κοινότητας, που θα καταλαβαίνει τα οφέλη από τη συνεργασία με τις
επιχειρήσεις και που θα δουλεύει για να φέρει νέους συνεργάτες στη ζωή
της σχολικής κοινότητας». 
Είναι φανερό, λοιπόν, τι στελέχη θέλουν να διαμορφώσουν και ήδη τα πρώτα βήματα έχουν γίνει: Είναι το στέλεχος manager της αυτόνομης και ανταγωνιστικής σχολικής μονάδας που επιβάλλεται να έχει ετοιμότητα, κινητικότητα και κυρίως «ευαισθησία» απέναντι στις απαιτήσεις των επιχειρήσεων. Αυτοί έχουν αρχίσει ήδη να αναδεικνύονται
και να στρατολογούνται από το στρατό των εκπαιδευτικών που υλοποιούν
πρόθυμα αυτήν την πολιτική και που καμία σχέση δεν έχουν με την
καλοπροαίρετη συμβολή και πρωτοβουλία εκπαιδευτικών για τη μόρφωση, τη
διαπαιδαγώγηση των παιδιών.Να λοιπόν τι εννοούσε η κυβέρνηση
το 2010 με το νόμο 3848/2010 σε σχέση με την επιλογή των στελεχών
εκπαίδευσης όταν έλεγε: «Δεν μπορεί να θεωρείται αυτοδίκαιη και αυτόματη
η επιλογή του πιο παλιού ως διευθυντή» και ότι κριτήριο για την επιλογή
του διευθυντή αποτελούσε η συμφωνία με το «νέο σχολείο».

Εκβιασμοί και αυταρχισμός

Ως
ΠΑΜΕ βάζαμε το ζήτημα ότι οι 3 κατηγορίες στελεχών που εμπλέκονται
άμεσα με την υλοποίηση της «αξιολόγησης» δηλαδή: Περ. Δ/ντές – Δ/ντές
Εκπ/σης – Σχολικοί Σύμβουλοι, δεν μπορεί να είναι μέλη των σωματείων.
Ποιος ήταν ο αντίλογος από την πλειοψηφία της ΔΟΕ: «Να μη τους βάλουμε
απέναντι. Είναι σώμα από το σώμα μας».
Και φτάσαμε στο διά ταύτα και τι είδαμε;
1.
Να έχουμε καταγγελίες κατά συμβούλων και Δ/ντών Εκπ/σης για εκβιασμούς
συναδέλφων να προχωρήσουν στην προετοιμασία των διαδικασιών της
«αξιολόγησης» (καινοτόμα προγράμματα, portfolio εκπαιδευτικών και μαθητών, συζητήσεις συμβούλων στα σχολεία για την «αξιολόγηση» κ.λπ.). Να έχουμε επίσης, ανά νομό, πάρα πολλές περιπτώσεις αυταρχισμού από τα παραπάνω στελέχη, που από φόβο δεν καταγγέλθηκαν. Να
έχουμε τους σχολικούς συμβούλους στα πειραματικά να συντάσσουν
κανονικότατα εκθέσεις «αξιολόγησης», με συνεντεύξεις και πολλά άλλα.

2.
Είδαμε, επίσης, το «σώμα από το σώμα μας» να πηδάει φράχτες και κάγκελα
για να μπει στα σεμινάρια της «αυτοαξιολόγησης» υπό την προστασία των
ΜΑΤ και σύννεφων δακρυγόνων.
3. Και όλοι αυτοί που υπερασπίζονταν
τα στελέχη εκπαίδευσης εμφανίστηκαν εκ των υστέρων ως «απατημένοι
σύζυγοι» να μιλούν για προδότες του κλάδου και άλλα τέτοια.
4.
Ακούσαμε σήμερα ότι οι διευθυντές είναι στο πλάι μας σύσσωμοι, γιατί δε
συμμετείχαν στα σεμινάρια. Αλήθεια, έτσι είναι; Γιατί έκαναν και κάνουν
συνεχώς μαζώξεις σε κάθε πόλη – σε καφετέριες και τσιπουράδικα –
προκειμένου να δουν τι θα κάνουν και ποια στάση θα κρατήσουν στα σχολεία
τους; Αν ήταν με το σωματείο θα αρκούνταν στη συμμετοχή τους στη ΓΣ και
στις αποφάσεις του σωματείου τους.
Είναι φανερό με όλα τα
παραπάνω ότι η κυβέρνηση ποντάρει πραγματικά στο νέο ρόλο των στελεχών
εκπαίδευσης. Δεν τους αρκεί μόνο να υλοποιούν, αλλά πρέπει να μπαίνουν
μπροστά στην εφαρμογή των αντιδραστικών αλλαγών σε επίπεδο σχολικής
μονάδας. Ο ρόλος που τους έχουν αποδώσει, μέσα από τους νόμους για την
«αυτοαξιολόγηση» και την «αξιολόγηση» είναι κομβικός: Είναι ο ρόλος του
κύριου υπεύθυνου στη διαδικασία της «αξιολόγησης» των εκπαιδευτικών και
της σχολικής μονάδας, διαδικασίες οι οποίες συνδέονται τόσο με το
μισθολόγιο των εκπαιδευτικών, με τη σύνδεση μισθού – αποδοτικότητας, όσο
και με τη λειτουργία, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα και τη χρηματοδότηση
της σχολικής μονάδας.
Και για όσους θέλουν να εθελοτυφλούν,
πιστεύοντας ότι μπορούν ως στελέχη να παίξουν δήθεν «έναν άλλο ρόλο»
(ότι μπορούν για παράδειγμα να είναι οι «καλοί διευθυντές»), ας ρίξουν
πάλι μια ματιά στα κριτήρια της «αξιολόγησης», τα οποία (σύμφωνα με τους νόμους)
δεν είναι αφηρημένα: Είναι η «Εφαρμογή καινοτομιών», η «ανάπτυξη
κοινωνικών δραστηριοτήτων» (καθοδηγούμενος εθελοντισμός και σύνδεση με
την «τοπική αγορά» και τις ανάγκες της), η «κατανομή εσόδων ανά
κατηγορία πηγών και προβλεπόμενης δαπάνης», ο «αριθμός ημερών
πραγματοποιηθείσας λειτουργίας του σχολείου», η «χρήση του κτιρίου για
δραστηριότητες ή εκδηλώσεις από άλλους φορείς» και «ενέργειες
αξιοποίησης πόρων». Αρα σύνδεση με επιχειρήσεις, σχολείο που πληρώνουν
οι γονείς, κ.ά.

Κρίσιμα ζητήματα μπροστά μας

Δύο ζητήματα μπαίνουν πλέον επί τάπητος για τα στελέχη εκπαίδευσης και δεν τα βάζει μόνο το ΠΑΜΕ.
Το
βάζουν τα καταστατικά των σωματείων, όπου ένα από τα κύρια άρθρα τους
αναφέρει ότι «δεν μπορεί να είναι μέλη όσοι αντιστρατεύονται τους
σκοπούς του σωματείου και τις αποφάσεις των ΓΣ».
Ετσι, λοιπόν, προκύπτουν τα παρακάτω συμπεράσματα:

  • Το στέλεχος της εκπαίδευσης δεν μπορεί να είναι και με τη διοίκηση (εργοδοσία) και με τους συναδέλφους.
    Ενδιάμεσες λύσεις δεν υπάρχουν. Και όσοι καλοπροαίρετα αναρωτιούνται
    ότι «αν παραιτηθούμε θα έρθουν άλλοι χειρότεροι» ή «θα έρθουν «manager»
    όπως τα νοσοκομεία», ας προβληματιστούν: Το θέμα είναι αν θα είναι
    «γλυκό το βόλι» της «αξιολόγησης» ή αν θα ακυρωθεί το «απόσπασμα» της
    «αξιολόγησης»;
  • Εν τέλει, πρέπει πάνω από το 200ευρω και την
    ικανοποίηση της χαιρετούρας στο δρόμο: «γεια σου κ. Διευθυντή» να
    βάλουμε τη συνείδησή μας ως άνθρωποι και ως εκπαιδευτικοί.
    Γιατί, το
    να είσαι το όργανο επιβολής μιας εκπαίδευσης που συσκοτίζει τα μυαλά
    των παιδιών και υπονομεύει το μέλλον τους, ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΣΕ ΚΑΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ
    ΝΑ ΣΥΜΒΙΒΑΣΤΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ που παλεύει για δημόσιο
    σχολείο που θα υπηρετεί τις σύγχρονες μορφωτικές ανάγκες των παιδιών του
    λαού μας και σε αυτή την υπόθεση βλέπει και το ρόλο του.

Κλείνοντας, να θυμίσουμε τι λέγαμε το 2011 (και σήμερα έρχεται με τον πλέον δραματικό τρόπο στην επικαιρότητα):
«Η
στροφή στην αυτόνομη και ανταγωνιστική λειτουργία της σχολικής μονάδας
μεταφέρει αντικειμενικά το πεδίο της αντιπαράθεσης «προς τα κάτω», μέσα
στο σχολείο, στο Σύλλογο Εκπαιδευτικών, στο Σύλλογο Γονέων, στο 15μελές.
Στην πορεία θα διαμορφώνονται «δύο στρατόπεδα»»γύρω από το ζήτημα της
εφαρμογής των αναδιαρθρώσεων στην εκπαίδευση. Μάλιστα, προκειμένου να
σφυρηλατήσει το δικό της στρατό, η κυβέρνηση καλεί σήμερα τους
υποψήφιους διευθυντές να λάβουν υπόψη τους αυτό το νέο τους ρόλο…
Στο
βαθμό που θα εξελίσσεται και θα βαθαίνει αυτή η αντιδραστική στροφή στο
ρόλο των στελεχών της εκπαίδευσης, προκύπτουν ορισμένα ζητήματα για το
ίδιο το συνδικαλιστικό κίνημα. Μπορούν να παραμένουν στους κόλπους του
τα όργανα άσκησης της αστικής πολιτικής σε κάθε βαθμίδα, από την
Περιφερειακή Διεύθυνση μέχρι τη Σχολική Μονάδα; Προκύπτει και κάτι άλλο
όμως πιο σημαντικό. Απαιτείται να διευρυνθεί το ρεύμα εκείνων των
πρωτοπόρων εκπαιδευτικών, οι οποίοι την «αξιολόγηση» στην εκπαίδευση δεν
τη μετράνε με τους στόχους του κεφαλαίου, της κυβέρνησης, της ΕΕ και
του ΟΟΣΑ, αλλά με την απαίτηση να ικανοποιείται στις σύγχρονες συνθήκες
το δικαίωμα των παιδιών του λαού στη μόρφωση.
Είναι κριτήριο για
το πώς κάθε εκπαιδευτικός αντιλαμβάνεται το ρόλο και την αποστολή του ως
εκπαιδευτικού και ως παιδαγωγού στις σημερινές συνθήκες».
Τότε –
όταν γίνονταν οι επιλογές στελεχών εκπαίδευσης – κάποιοι είχαν βγει στα
κεραμίδια μιλώντας «για διωγμό των στελεχών εκπαίδευσης από το ΠΑΜΕ».
Εμείς,
ως ΠΑΜΕ, έχουμε αποφασίσει με σιγουριά το δρόμο που θα τραβήξουμε με
συνέπεια λόγων και έργων: Το δρόμο της ανασύνταξης του κινήματος. Χωρίς
τα κρατικά στελέχη – αξιολογητές στα σωματεία.

Κωνσταντίνος ΠΑΠΛΩΜΑΤΑΣ
Πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών ΠΕ Περιστερίου «Ελλη Αλεξίου»

Σχολικός εκφοβισμός και ψυχολογικοποίηση (Του Χρήστου Δ. ΤΟΥΡΤΟΥΡΑ)

Άρθρο του Χρήστου Δ.
ΤΟΥΡΤΟΥΡΑ


Λέκτορα Παιδαγωγικής ΠΤΔΕ του ΑΠΘ
Τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα την τελευταία τριετία,
ο εκπαιδευτικός κόσμος – και όχι μόνον αυτός – κατακλύζεται από σωρεία
πληροφοριών σχετικά με ένα νέο για τη χώρα φαινόμενο που τείνει να πάρει τα
χαρακτηριστικά «πανδημίας». Πρόκειται για το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού/
ενδοσχολικής βίας. Ολοένα περισσότερα προγράμματα πρόληψης ή και αντιμετώπισης
κρουσμάτων, που εντάσσονται στο πλαίσιο του παραπάνω φαινομένου, προσφέρονται
στο χώρο της εκπαίδευσης. Προσφάτως δε, πληροφορηθήκαμε τη λειτουργία ακόμη και
Παρατηρητηρίου για την πρόληψη της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο
υπουργείο Παιδείας, ενώ μόλις στο τέλος της προηγούμενης βδομάδας αποφασίστηκε
και η θέσπιση του μέτρου του «εκπαιδευτικού – υπεύθυνου της σχολικής βίας και
του εκφοβισμού» στο πλαίσιο της αντιμετώπισης ανάλογων περιστατικών σε κάθε
επιμέρους σχολική μονάδα. Επιπλέον, η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, σε μια
προσπάθεια ανάδειξης της σοβαρότητας της κατάστασης, όσον αφορά στο
συγκεκριμένο θέμα, συνιστά συνεργασία των φορέων της εκπαίδευσης με εκείνους
του χώρου της ψυχικής Υγείας, καθώς και με τις εισαγγελικές και αστυνομικές
αρχές.

Στη βάση των νέων αυτών
εξελίξεων, λοιπόν, δεν μπορούμε να αποφύγουμε τη διατύπωση σημαντικών, κατά την
άποψή μας, προβληματισμών. Κατ’ αρχήν, θεωρούμε απαραίτητη τη διάθεση επαρκών
στατιστικών δεδομένων που να προκύπτουν από όλο και πιο πολλές σοβαρές και
μεγάλης κλίμακας έρευνες -διενεργημένες οπωσδήποτε από τον κατεξοχήν ερευνητικό
φορέα στη χώρα μας, το ελληνικό δημόσιο Πανεπιστήμιο- σχετικά με την πραγματική
έκταση και τις διαστάσεις του φαινομένου στην επικράτεια. Η απουσία ανάλογου
επιστημονικού κύρους ερευνών αφαιρεί προφανώς τη δέουσα σοβαρότητα από τη
συζήτηση, ενώ ενισχύει τις όποιες υπόνοιες περί ευκαιριακού πλουτισμού διαφόρων
μεσαζόντων και φορέων που στήνονται και ξεστήνονται σε μια νύκτα μόνο, ευθύς
μόλις αποδειχτεί κεκορεσμένο το νέο πεδίο απόσπασης κερδών. Ενισχύει ακόμη και υπόνοιες
περί δικαιολόγησης απόσπασης κονδυλίων για την εκπόνηση προγραμμάτων, στο
πλαίσιο πάντα του θεαθήναι και της κοινής επίδειξης σχολικών μονάδων και
μεμονωμένων εκπαιδευτικών ή ακόμη και του «βολέματος» εκπαιδευτικών σε
νεοσύστατες σχετικές με το σχολικό εκφοβισμό θέσεις σε Διευθύνσεις Εκπαίδευσης
ή σε Περιφέρειες, πολύ μακριά πάντως από τις αίθουσες διδασκαλίας όπου
ορκίστηκαν να υπηρετούν.
Αναγκαία η αποσαφήνιση και
ο ορισμός του φαινομένου
Ωστόσο, για την αξιοπιστία
και την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων, είναι αναγκαία η σαφής διατύπωση
λειτουργικού ορισμού του φαινομένου, ώστε να διευκρινισθούν τα όρια μεταξύ των
απλών διαπληκτισμών, που τόσο συχνά συμβαίνουν ανάμεσα στα παιδιά αλλά και τους
εφήβους, και εκείνων των περιστατικών που στοιχειοθετούν σοβαρές μορφές
σχολικού εκφοβισμού και ενδοσχολικής βίας.
Τα πράγματα γίνονται
πολυπλοκότερα, εξαιτίας της αναγκαιότητας στάθμισης των δάνειων ερευνητικών
μεθοδολογιών στην ελληνική πολιτισμική και κοινωνική πραγματικότητα.
Σε δεύτερο χρόνο, οι
έρευνες θα πρέπει να απαντούν στο θέμα της αντιμετώπισης του συγκεκριμένου
φαινομένου, αποφεύγοντας οπωσδήποτε την πιθανότητα διολίσθησης σε προσφιλείς,
τελευταία, πρακτικές ψυχολογικοποίησης και ψυχιατρικοποίησης κοινωνικών, κατά
βάση, φαινομένων, οι οποίες οδηγούν στο εξής τριπλό αποτέλεσμα: Αφ’ ενός στη
δημιουργία ενός ολόκληρου επαγγελματικού κατεστημένου, μιας απόλυτα στεγανής
επαγγελματικής συντεχνίας στο χώρο της ψυχικής υγείας, που δικαιολογεί την
ύπαρξή της με το να υπηρετεί ευρύτερες πολιτικές κοινωνικού ελέγχου και
καταστολής1, να αβγαταίνει τα κέρδη των πολυεθνικών εταιρειών
ψυχοφαρμάκων. Αφ’ ετέρου την αποδυνάμωση των κοινωνικών φαινομένων μέσω της
απόσπασής τους, με αυθαίρετο τρόπο, από το κοινωνικοπολιτικό και οικονομικό
τους πλαίσιο, την αποσιώπηση της ταξικής φύσης και ιστορικής τους διάστασης. Εν
τέλει, τη μόνιμη άρνηση ή αποφυγή επίλυσής τους, ανάγοντας τις όποιες
παρεμβάσεις σε ατομικό και ψυχολογικό επίπεδο (σε ό,τι συνίσταται δηλαδή η
ψυχολογικοποίηση).
Συμπερασματικά, ακόμη κι αν
δεχτούμε ότι η ενδοσχολική βία είναι πλέον μια συχνή πραγματικότητα στα
περισσότερα σχολεία μας καθημερινά, τότε για να παρέμβουμε αποτελεσματικά, θα
πρέπει να συμφωνήσουμε στα πραγματικά ποιοτικά της χαρακτηριστικά. Θα πρέπει να
μη χάσουμε από το πεδίο ανάλυσής μας τον κοινωνικό της χαρακτήρα. Τότε και
μόνον τότε, ίσως μπορέσουμε να αναζητήσουμε τα αληθινά αίτια δημιουργίας,
διατήρησης και αναπαραγωγής της στις καταστατικές αρχές λειτουργίας του
καπιταλιστικού συστήματος, ενός συστήματος που εδραιώνεται στη βία και την εκμετάλλευση
ανθρώπου από άνθρωπο. Ενός συστήματος που γεννά οικονομικές κρίσεις και
ευθύνεται απόλυτα για τη γενικευμένη παθογένεια σε όλα τα επίπεδα της
κοινωνικής και πολιτικής ζωής. Ενός συστήματος που φροντίζει να αντανακλά τις
αξίες του και σε επίπεδο σχολείου, όπου επίσης καλλιεργούνται οι αρχές του
ατομικισμού, του προσωπικού κέρδους και της ιδιοτέλειας, όπου επίσης προάγεται
ο άκρατος ανταγωνισμός και η ωφελιμιστική προοπτική, η τάση για κυριαρχία πάνω
σε άλλους ανθρώπους.
Το σύστημα γεννά διάφορες μορφές
βίας
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον
εντατικοποιημένης μάθησης, εξετασιοκεντρικού χαρακτήρα και πολλών επιλεκτικών
φίλτρων, όπου οι άνθρωποι από μικροί μαθαίνουν να ιεραρχούνται και να ιεραρχούν
στη βάση αυθαίρετα συμφωνημένων κριτηρίων διάκρισης, εντελώς απόμακρων από τις
προσωπικές τους ανάγκες και ενδιαφέροντα, ο ωφελιμισμός και το ατομικό συμφέρον
επικρατούν των συναισθημάτων αλληλεγγύης και ανιδιοτέλειας και η βία
αναδεικνύεται ως η απόλυτη ιδέα για την επιβίωση σε όλες τις εκφάνσεις της
καθημερινότητας. Μιας καθημερινότητας βέβαια, που εξίσου βίαια διαμορφώνεται
από τις υπάρχουσες συνθήκες κρίσης μέσα στις ίδιες τις οικογένειες των παιδιών.
Με άλλα λόγια, η βία του συστήματος περνά με οσμωτικές διαδικασίες σε όλα τα
μέλη της κοινωνίας -μικρά και μεγάλα- και μολύνει τις διαπροσωπικές τους
σχέσεις.
Ακόμη, οι γνωστές
παθογένειες του πολιτικού συστήματος, που ξεβράζουν, τελευταία, μισάνθρωπα και
αντικοινωνικά ακροδεξιά σχήματα, συντείνουν στον ολοσχερή εκμαυλισμό της
συλλογικής συνείδησης και στην κατίσχυση διεστραμμένων πρακτικών
διαπαιδαγώγησης μέρους της ελληνικής νεολαίας (βλ. τις εγκληματικού χαρακτήρα
«σχολές διάπλασης των νέων» από τη νεοναζιστική Χρυσή Αυγή) που, βεβαίως, αν
εδραιωθούν και επεκταθούν, προδιαγράφουν με μαθηματική ακρίβεια το στραγγαλισμό
κάθε έννοιας ανθρωπισμού και δημοκρατίας, αλλά και τον κίνδυνο πολλαπλασιασμού
κρουσμάτων σχολικού εκφοβισμού, που θα έχουν πλέον, φανερά και απροκάλυπτα,
αποδέκτες παιδιά μεταναστών ή παιδιά με αναπηρίες ή παιδιά με οποιοδήποτε άλλο
διακριτό γνώρισμα, που θα τα καθιστά εν δυνάμει στόχο σε αλλόκοτους νεοναζί
συμμαθητές τους.
Οποιος, βέβαια, συνεχίζει
να διατηρεί επιφυλάξεις για την κατίσχυση της βίας στο σκληρό πυρήνα της δομής
του καπιταλιστικού συστήματος, δεν έχει παρά να ανατρέξει στις συνέπειές του,
όπως συμπυκνωμένα τις υφιστάμεθα κατά την τρέχουσα οικονομική κρίση… Κι αν
συνεχίζει να μην αντιλαμβάνεται τη βία ως πρωταρχικό χαρακτηριστικό, τότε προς
βοήθεια προσφέρουμε κάποια αποσπάσματα από τον Δημήτρη Γληνό2.
Το γεγονός ότι αναφέρονται σε μια άλλη περίοδο της ιστορίας μας -τη
γερμανο-ιταλο-βουλγαρική κατοχή, 70 και πλέον χρόνια πριν- δημιουργεί
προϋποθέσεις αποστασιοποίησης και ανάδειξης της συγκλονιστικής ομοιότητας των
δύο εποχών τόσο σε επίπεδο γεγονότων όσο και βιαιότητας που υπέστη τότε και
υφίσταται ο λαός μας σήμερα, μαζί με τα παιδιά του. Λέει λοιπόν ο Γληνός:
«(…) Και ο ελληνικός λαός
τη γνώρισε, ή καλλίτερα την ξαναγνώρισε τη νέα τάξη των πραγμάτων, που είναι
τόσο παλιά όσο και ο κόσμος, και λέγεται με την αληθινή της λέξη
«σκλαβιά»(…) Στη χώρα της ελιάς και του λαδιού πεθαίνουν οι
άνθρωποι από πρηξίματα, γιατί δεν έχουν σταγόνα λάδι να προσθέσουνε στα
νερόβραστα χόρτα τους (…) Ο εργάτης έχασε τη δουλειά του, βρέθηκε στο δρόμο
απένταρος. Μα και όποιος είχε δουλειά, το μεροκάματό του έγινε μεμιάς μηδενικό
των μηδενικών. Στην ίδια θέση βρέθηκαν όλοι οι μισθωτοί. Ο ιδιωτικός και ο
δημόσιος υπάλληλος, ο τραγικός αυτός ακροβάτης ανάμεσα στην πείνα και στην
κοινωνική αξιοπρέπεια, έχασε κάθε ισορροπία (…) Οι συνταξιούχοι πολιτικοί και
στρατιωτικοί και τα θύματα των πολέμων έπαθαν χειρότερα. Οι μικροί και μεσαίοι
εισοδηματίες και πολλοί, γλυκά αποκοιμισμένοι απάνω στο μαλακό προσκέφαλο της
εξασφαλισμένης ζωής, ξύπνησαν τραγικά μπροστά στο τρομαχτικό φάσμα της πείνας.
Και όλοι αυτοί (…) άρχισαν να ξεπουλάνε ό,τι βρισκότανε σπίτι τους.
Δαχτυλίδια, βέρες, ρολόγια, έπιπλα (…) Κάθε μικροοικονομία εξανεμίστηκε. Ο,τι
κρυβότανε για στήριγμα των γηρατειών, η προίκα των κοριτσιών (…) όλα πήρανε
το δρόμο της αγοράς (…) πέρασαν στα χέρια των τσακαλιών που κάνουν όλες τις
μεγάλες βρώμικες επιχειρήσεις σε συνεργασία με υπουργούς και με ξένους (…)
Ολοι γέρασαν μεμιάς και στα μάτια τους ζωγραφίστηκε η μαύρη έγνοια και η αγωνία
η θανάσιμη (…) Τα προϊόντα μας, ό,τι έχουμε υλικό αγαθό, αυτό εξατμίζεται,
φεύγει, πάει σε ξένα χέρια και σε ξένες κοιλιές (…) και τα σπίτια μας και
στις πολιτείες και στα χωριά, και τα χωράφια μας και οι πέτρες ακόμα πρόκειται
σε λίγο να βρεθούν σε ξένα χέρια. Ξένοι αφεντάδες πρόκειται να πάρουν όλα τα
αγαθά μας, και μεις, σκλάβοι (…) ξυπόλητοι και κουρελήδες και πεινασμένοι
(…) να πεθαίνουμε χίλιους θανάτους κάθε μέρα (…) Και αφού μας αφαιρέσανε
όλα τα μέσα της δουλειάς και μας λιμοχτονούνε, μας κατηγοράνε γιατί είμαστε,
λέει, τεμπέληδες, καφενόβιοι κι’ αεριτζήδες και θα μας βάλουνε, λέει, να
δουλεύουμε όπως ξέρουν αυτοί να βάζουνε τους σκλάβους να δουλεύουνε(…)».
Επιπλέον, η διαχρονικότητα
στη μέθοδο φίμωσης των λαών και η ξετσιπωσιά εν γένει του συστήματος,
συμπυκνώνεται στα λόγια ενός από τα καλύτερα παιδιά του… του Αδόλφου Χίτλερ ο
οποίος, σύμφωνα με το Γληνό, είπε: «(…) Σε κάθε τόπο θα βρεθούνε κάμποσα
φιλόδοξα και ιδιοτελή καθάρματα, που θα εξυπηρετήσουν πρόθυμα τους σκοπούς μου,
γιατί αυτό θα είναι ο μόνος τρόπος για να αναδειχτούν και να πλουτίσουν στη
χώρα τους». Και συνεχίζει ο Γληνός: «Κι επιβεβαιώθηκε… Ετρεξαν πρώτοι οι
Τσολάκογλοι, οι Μπάκοι, οι Γκοτζαμάνηδες, οι Καραμάνοι… Γύρω από αυτά τα
καθάρματα οργιάζουνε πάνω στο πτώμα της δυστυχισμένης Ελλάδας, ρουσφετολογούν,
επιδιώκουν αξιώματα, θέσεις και πηγές πλουτισμού ένα πλήθος από άλλα
καθάρματα(…) Αυτοί οι άτιμοι χαφιέδες και προδότες έδωκαν το παράδειγμα της
συνεργασίας των ελληνικών σωμάτων ασφαλείας με την Γκεστάπο και τους
καραμπινιέρους».
Δεν έχει λοιπόν κανείς, παρά
να αντικαταστήσει τα ονόματα των τότε κυβερνώντων με τους σημερινούς και θα
ξεδιπλωθεί μπρος στα μάτια του το μέγεθος της βίας που γεννά πάντα ο
καπιταλισμός με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο. Απομένει στη συνέχεια να δει,
πώς μπορεί η βία του συστήματος να αντιμετωπιστεί στις επιμέρους εκφάνσεις της
με ψυχολογικές πρακτικές. Αραγε μπορεί;
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
1. Προς επίρρωση των
εκτιμήσεών μας για υιοθέτηση από την πολιτεία ευρύτερων πολιτικών καταστολής
και κοινωνικού ελέγχου, ξανατονίζουμε τη δυνατότητα αυτεπάγγελτης εισαγγελικής
παρέμβασης και ανάμειξης των αστυνομικών αρχών στην καθημερινότητα του σχολείου
με το πρόσχημα καταγγελθέντων κρουσμάτων σχολικού εκφοβισμού.
2. Γληνός, Δ. (1975). (β΄
έκδοση). Εκλεκτές σελίδες. Τόμος 4ος. Αθήνα: «Στοχαστής».
 
Χρήστος Δ. ΤΟΥΡΤΟΥΡΑΣ
Λέκτορας Παιδαγωγικής ΠΤΔΕ του ΑΠΘ
  

Φεγγαράκι μου λαμπρό … μου διαλύσαν το σχολειό !

 

Από την ώρα που ξεκίνησε η πολιτική της
«σωτηρίας» της χώρας (και της Παιδείας…) μπήκε λουκέτο σε 1.000 σχολεία. Ποιος φταίει; Μα φυσικά οι δάσκαλοι, απαντά το Μαξίμου (η
Τρέμη, ο Πρετεντέρης και οι λοιποί). Γιατί απεργούν…

Την περσινή χρονιά χάθηκαν πάνω από 32.000 διδακτικές ώρεςλόγω ελλείψεων σε καθηγητές. Ποιος φταίει; Μα φυσικά οι
δάσκαλοι, απαντά το Μαξίμου (η Τρέμη, ο Πρετεντέρης και οι λοιποί). Γιατί
απεργούν…

Μετά το 2009 οι μειώσεις δαπανών για τα σχολεία ανήλθαν αθροιστικά στο 47%. Ποιος φταίει;
Μα φυσικά οι δάσκαλοι, απαντά το Μαξίμου (η Τρέμη, ο Πρετεντέρης και οι
λοιποί). Γιατί απεργούν…

Το ποσοστό της αύξησης των νέων που από το
2008 μέχρι το 2011 έχουν βρεθεί εκτός εκπαίδευσης έχει εκτιναχθεί κατά 55% με
την Ελλάδα να είναι η χώρα της ΕΕ με το μεγαλύτερο ρυθμό μαθητικής διαρροής. Ποιος φταίει; Μα φυσικά οι
δάσκαλοι, απαντά το Μαξίμου (η Τρέμη, ο Πρετεντέρης και οι λοιποί). Γιατί
απεργούν…

Στα σχολεία της χώρας τα παιδιά λιποθυμούν λόγω της
ασιτίας.
 Οι
καθηγητές πασχίζουν να αντεπεξέλθουν στο λειτούργημά τους σε συνθήκες
φτωχοποίησής τους (σσ: ο μισθός του νέου εκπαιδευτικού ισοδυναμεί πλέον με το
56% του μέσου όρου των χωρών της Ευρώπης). Οι γονείς πληρώνουν τα μαλλιοκέφαλά
τους τα οποία από τα απανωτά «κουρέματα» και τα χαράτσια πλέον δεν υφίστανται.
Ποιος φταίει; Μα φυσικά οι δάσκαλοι, απαντά το Μαξίμου (η Τρέμη, ο Πρετεντέρης
και οι λοιποί). Γιατί απεργούν…

Εδώ και 40 χρόνια, σχεδόν κάθε χρόνο, φέρνουν
κι από μια«εκπαιδευτική μεταρρύθμιση», η οποία μετατρέπει το προηγούμενο «μεταρρυθμιστικό»
μπάχαλο σε μπάχαλο στο τετράγωνο. Ποιος φταίει; Μα φυσικά οι δάσκαλοι, απαντά
το Μαξίμου (η Τρέμη, ο Πρετεντέρης και οι λοιποί). Γιατί απεργούν…

Εδώ ολόκληρος πρωθυπουργός τους ομολογούσε
ότι έχουν καταντήσει τη «δημόσια Παιδεία» στο πιο σύντομο ανέκδοτο της χώρας, και τα σχολεία σε πάρκινγκ παιδιών και σε προθάλαμο του
φροντιστηρίου. Ποιος φταίει; Μα φυσικά οι δάσκαλοι, απαντά το Μαξίμου (η Τρέμη,
ο Πρετεντέρης και οι λοιποί). Γιατί απεργούν…

Γι’ αυτή την τάχα «δημόσια» και την τάχα
«Παιδεία» τους, για το σχολείο της «φωτοτυπίας», της παπαγαλίας, και για το υπό
πλήρη πολιτική ασυλία σύστημα της παραπαιδείας, οι Ελληνες γονείς πληρώνουν πάνω από 5 δισ. ευρώ το
χρόνο.
 Ποιος
φταίει; Μα φυσικά οι δάσκαλοι, απαντά το Μαξίμου (η Τρέμη, ο Πρετεντέρης και οι
λοιποί). Γιατί απεργούν…

Στα σχολεία δεν καλύπτονται στοιχειώδεις ανάγκες, από τη στέγαση και τη
θέρμανση, μέχρι τις καθαρίστριες και τους φύλακες. Ποιος φταίει; Μα φυσικά οι
δάσκαλοι, απαντά το Μαξίμου (η Τρέμη, ο Πρετεντέρης και οι λοιποί). Γιατί
απεργούν. Και γιατί – επιπλέον – δεν δηλώνουν «διαθέσιμοι» να απολυθούν…

Και μετά από όλα αυτά, οι κύριοι που
διαλύσανε τα πάντα, που την πολιτική για την Παιδεία από ταξικό κόσκινο την
«αναβάθμισαν» σε ταξικό πέλεκυ για τα παιδιά του λαού, οι ταγοί μας που στα
Χάρβαρντ που σπούδασαν πρέπει να είχαν ιδιαίτερη έφεση στα μαθήματα της
υποκρισίας, του θράσους και του «μαυρογιαλουρισμού», αυτοί που εξοντώνουν τους
γονείς των μαθητών, αυτοί που εξαθλιώνουν τους δασκάλους των μαθητών, έχουν
τώρα και το «ανάστημα» να παριστάνουν τους προστάτες των «ονείρων», των
«ελπίδων» και των «δικαιωμάτων» των μαθητών…

Toυ Νίκου ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟY από το Ριζοσπάστη